Delianuova: groene steen, kerken en paden van de Aspromonte

Delianuova ontstond in 1878 door de samenvoeging van Pedavoli en Paracorio. Die namen zijn niet alleen geschiedenis, maar nog steeds de sleutel tot het dorp. De kerken van San Nicola en de Assumptie, de oudere wijken en fonteinen vertellen over twee gemeenschappen die één gemeente werden. Heel plaatselijk is de groene steen, serpentijn uit Cotripa die tot in de twintigste eeuw door lokale steenhouwers werd bewerkt: poorten, fonteinen en details vormen een kleine openluchtroute. Delianuova is ook een westelijke toegang tot het Nationaal Park Aspromonte, maar ligt niet bij Pietra Cappa, dat aan de kant van San Luca ligt. Hier horen de bovenvallei, bossen en routes richting Montalto bij het landschap; controleer altijd route en omstandigheden.

Het dorp en zijn kerken

Het historische centrum van Delianuova ontdek je te voet, terwijl je verdwaalt tussen smalle steegjes, trappen en stenen binnenplaatsen waar de tijd lijkt te vertragen. Het religieuze hart van het dorp is de Chiesa di Maria SS. Assunta, ruim en licht, geflankeerd door de Chiesa di San Nicola di Bari: samen vertellen ze van de diepe devotie van een gemeenschap die feesten en processies nog steeds intens beleeft. Al wandelend kom je ambachtelijke werkplaatsen tegen die verbonden zijn met de houtbewerking, de oude roeping van het tussen de bossen geboren dorp. Het is een plaats om langzaam te proeven, door even stil te staan op het plein in de schaduw van de klokkentorens of door de geur te volgen van het brood en de zoetigheden die voor de feestdagen worden gebakken.

De Groene Steen-route en het juiste berglandschap

De Groene Steen-route verbindt fonteinen, poorten en voorwerpen van serpentijn, waaronder een achttiende-eeuwse fontein die de aardbeving van 1783 overleefde. De historische groeve lag in Cotripa en de lokale bewerking ging door tot 1933. Voor natuur kijkt Delianuova naar de bossen van de bovenvallei en de westelijke toegangen van het park. Er zijn lange routes, zoals Bova–Delianuova en paden richting Montalto. Dit zijn geen stadswandelingen: actuele route, weer, water, goede schoenen en een eerlijke inschatting van hoogte en daglicht zijn nodig. Pietra Cappa ligt in een ander deel van het massief.

Hoe je in Delianuova komt

Met de auto bereik je Delianuova vanaf de snelweg A2 del Mediterraneo: vanaf de afrit Bagnara of Gioia Tauro klim je het binnenland in via de wegen die door de dorpen van de vlakte Piana en de Aspromonte lopen. Vanuit Reggio Calabria duurt de reis iets meer dan een uur, tussen panoramische haarspeldbochten en wisselende landschappen, van olijfboom tot bos. Sant’Eufemia d’Aspromonte is het nabijgelegen dorp langs dezelfde route. De handigste luchthavens zijn Reggio Calabria en Lamezia Terme; het dichtstbijzijnde treinstation ligt aan de Tyrreense kust, vanwaar je verder reist met de auto of met lokale verbindingen. Een eigen vervoermiddel is aan te raden om de paden en de bergomgeving rustig te verkennen.

Pedavoli en Paracorio: één dorp met twee geschiedenissen

Wie Delianuova niet tot een algemeen “bergdorp” wil reduceren, zoekt de sporen van de twee oorspronkelijke kernen. San Nicola hoort bij Pedavoli, de Assumptiekerk bij Paracorio; oude wijken, fonteinen en plaatsnamen bewaren het verschil. De gemeente ontstond bij decreet van 27 januari 1878 en de nieuwe naam werd datzelfde jaar gebruikt. Laat de auto staan, loop langzaam en vraag ter plaatse naar minder zichtbare details van groene steen. Kerken zijn geen doorlopend geopende musea; toegang hangt af van diensten en lokale beschikbaarheid.