Chianalea w Scilli: rybacka dzielnica zbudowana nad wodą

Chianalea to najstarsza część Scilli: pas rybackich domów zbudowanych tuż przy wodzie, po stronie cypla przeciwnej do plaży Marina Grande. Fasady opierają się na skałach, łodzie cumują pod oknami, a między budynkami biegną uliczki szerokie na kilka kroków, kończące się schodkami wprost w morzu.

Z tego układu wzięło się przezwisko mała Wenecja, a prawdopodobnie także nazwa dzielnicy: najczęściej przytaczane hipotezy wywodzą ją od piano della galea, łodzi używanej dawniej do połowu miecznika, albo od canalea, od przesmyków wody między domami. Morskie rzemiosło nie skończyło się wraz z pocztówkami: w Cieśninie nadal łowi się miecznika z łodzi passerelle, a ta sama ryba trafia na stoły restauracji w dzielnicy.

Znajdziesz tu, co zobaczyć w Chianalei, co się tu je, jak dojechać i nie pomylić parkingu oraz o jakich porach dzielnica wygląda najlepiej.

Domy nad wodą i uliczki schodzące do morza

Chianalea zajmuje pas wybrzeża na północ od cypla z zamkiem. Rybackie domy stoją tuż przy wodzie, oparte na skałach: drzwi wejściowe wychodzą na uliczkę, tył patrzy na morze, a w wielu miejscach stopnie kończą się pod powierzchnią. Między budynkami biegną przejścia szerokie na kilka kroków, od zawsze służące do przenoszenia sieci i sprzętu z ulicy do łodzi. To właśnie te kanały nadają dzielnicy jej wodno-lądowy charakter.

Pierzeja nie jest jednolita: tynkowane fasady przeplatają się z surowym kamieniem i wysuniętymi balkonami, jak trzy nałożone na siebie kondygnacje Palazzo Scategna. Idzie się płasko, bez podejść, ale uliczka jest wąska i ruch jest wykluczony: Chianaleę zwiedza się pieszo, spacerem od jednego końca do drugiego trwającym około dwudziestu minut.

Dlaczego nazywają ją małą Wenecją

Przydomek mała Wenecja towarzyszy Chianalei od dziesięcioleci i bierze się z konkretu: woda wchodzi między domy, a uliczki zachowują się jak wąskie kanały. Porównanie broni się, dopóki pozostaje opisem, bo nie ma tu mostów ani gondoli, tylko rybacka dzielnica, która nadal pracuje na morzu.

Nazwa mówi to samo. Najczęściej przytaczane hipotezy wywodzą ją od piano della galea, łodzi używanej dawniej do połowu miecznika, albo od canalea, od przesmyków wody między budynkami.

Przy głównej uliczce stoją dwa kościoły. Kościół Ducha Świętego pochodzi z 1752 roku i zachował drewniane stalle oraz wielobarwne marmury; kościół świętego Józefa z 1783 roku, odbudowany po 1908 roku, rozpoznaje się po marmurowym portalu i jest świątynią związaną z pobożnością rybaków.

Zamek Ruffo górujący nad dzielnicą

Chianalea kończy się tam, gdzie zaczyna się skała zamku Ruffo. Twierdza zajmuje cypel oddzielający dzielnicę rybacką od plaży Marina Grande, a z niemal każdej uliczki widać ją nad dachami: zamyka wszystkie widoki na południe.

Nazwę wzięła od rodu Ruffo, który trzymał ją przez większą część epoki nowożytnej i zamienił z posterunku wojskowego w pańską rezydencję. Dziś należy do gminy, jest udostępniona do zwiedzania i mieści wystawy oraz spotkania; na najdalej wysuniętym cyplu stoi latarnia morska, wciąż czynna nad Cieśniną.

Zwiedzanie warte jest przede wszystkim widoku. Z ganków obronnych Chianaleę czyta się z góry: łodzie między domami, poprzesuwane dachy, w tle wybrzeże Sycylii. Stąd widać, jak dzielnica rosła wzdłuż jednej linii, ściśnięta między skałą a morzem.

Połów miecznika, łodzie passerelle i stół

Połów miecznika to rzemiosło, które zbudowało Chianaleę, a w Cieśninie uprawia się je wciąż techniką nieznaną nigdzie indziej. Łodzie nazywają się passerelle: mają metalowy maszt wysoki na dwadzieścia do dwudziestu pięciu metrów, na szczycie którego stoi obserwator, oraz podobnej długości pomost wystający z dziobu, na którego końcu harpunnik uderza ręcznie. Sezon trwa od późnej wiosny do lata, kiedy ryby wpływają do Cieśniny na tarło; w ciepłych miesiącach kilka łodzi z portu w Scilli zabiera na pokład także odwiedzających.

To, co wychodzi z morza, trafia na stoły dzielnicy, gdzie sale nad samą wodą są regułą, a nie wyjątkiem. Powtarzające się dania to miecznik alla ghiotta, duszony z pomidorami, kaparami i oliwkami, roladki nadziewane bułką tartą i serem oraz grillowane dzwonka z oliwą, cytryną i oregano. W uliczkach je się też kanapkę z miecznikiem, która narodziła się tutaj jako uliczne jedzenie.

Wieczór, światło i kiedy przyjechać

Chianalea zmienia się z godzinami. Za dnia przyjmuje wycieczki, które wchodzą z jednej strony i w ciągu godziny wychodzą z drugiej; od późnego popołudnia ruch się przerzedza, a dzielnica wraca do mieszkańców, do stołów nakrytych nad wodą i do niskiego światła, które pada wprost na fasady zwrócone na zachód. To moment, w którym warto tu być: słońce zachodzi za wybrzeżem Sycylii, a przy czystym powietrzu na końcu Cieśniny pojawia się Etna.

Lipiec i sierpień to miesiące najbardziej zatłoczone i najgorętsze, z pełnymi restauracjami i przepełnionymi parkingami, zwłaszcza w weekendy. Maj, czerwiec i wrzesień dają to samo morze przy znacznie mniejszej presji, a są też miesiącami, w których passerelle wypływają na połów.

Jak dojechać i gdzie zostawić samochód

Pociągiem jest prosto: stacja Scilla leży na linii tyrreńskiej, obsługiwanej przez pociągi regionalne między Reggio Calabria, Villa San Giovanni, Bagnarą, Palmi, Gioia Tauro i Rosarno, i znajduje się kilka kroków od plaży Marina Grande. Z Reggio Calabria Centrale podróż trwa około pół godziny.

Samochodem zjeżdża się z autostrady A2 na węźle Scilla i schodzi do miasteczka drogą krajową 737, która dwoma tunelami i długim wiaduktem łączy się z drogą krajową 18 blisko morza. Lotnisko w Reggio Calabria jest oddalone o jakieś trzydzieści kilometrów, lotnisko Lamezia Terme o nieco ponad sto.

Do Chianalei nie wjeżdża się autem: dzielnica jest strefą ograniczonego ruchu zarezerwowaną dla uprawnionych mieszkańców, a jezdnia jest szeroka jak uliczka. Samochód zostawia się na zewnątrz, na parkingach przy Marina Grande albo na miejscach oznaczonych niebieską linią w centrum, i idzie dalej pieszo. Z nadmorskiej promenady Marina Grande tunel dla pieszych wykuty w skale prowadzi wprost do wlotu dzielnicy, płasko i w kilka minut.

Co zobaczyć w okolicy

Chianalea to dzielnica, a nie całodniowa wycieczka: reszta Scilli zaczyna się sto metrów dalej, z plażą Marina Grande pod zamkiem i górną dzielnicą San Giorgio.

Na północ Costa Viola ciągnie się dalej ku Bagnarze Calabrze, kolejnemu rybackiemu portowi i ojczyźnie nugatu torrone, oraz ku zatoczkom Favazziny, oddalonym o kilka minut pociągiem. Szlak Tracciolino biegnie w połowie zbocza nad morzem, po śladzie starej drogi grzbietowej, i łączy oba stoki z nieprzerwanym widokiem na Cieśninę. Z portu wypływają rejsy wzdłuż klifów i grot niewidocznych z lądu: to najprostszy sposób, by zobaczyć Chianaleę od strony wody, tak jak widzieli ją wracający rybacy.

Na południe, pół godziny samochodem lub pociągiem, leży Reggio Calabria z promenadą nad Cieśniną i Brązami z Riace w Narodowym Muzeum Archeologicznym.

Gdzie spać: domy wakacyjne w Chianalei i na Costa Viola

Chianalea jest mała, a domów zwróconych ku wodzie niewiele: najpraktyczniej wziąć dom wakacyjny w Scilli albo wzdłuż Costa Viola i docierać do dzielnicy pieszo lub w kilka minut samochodem. Przewaga dotyczy pory dnia, zanim jeszcze ceny: śpiąc w okolicy, jesteś w uliczkach wczesnym rankiem i wieczorem, kiedy jednodniowi goście już odjechali, a dzielnica wraca do siebie.

Dom zostawia ci swobodę przestrzeni i godzin: kuchnia na rybę kupioną w porcie, taras na wieczór, żadnych godzin śniadania. Na Costa Viola znajdziesz dwupokojowe mieszkania dla dwojga, w sam raz na krótki pobyt, oraz większe apartamenty dla rodzin, część z widokiem na Cieśninę.

Sprawdź dostępność w swoich terminach i wyślij nam bezpośrednie zapytanie: pomożemy wybrać dom najlepiej dopasowany do tego, jak chcesz przeżyć tę dzielnicę i wybrzeże.

Najczęstsze pytania o Chianaleę

Dlaczego Chianaleę nazywają małą Wenecją?
Ponieważ morze wchodzi między domy, a uliczki zachowują się jak wąskie kanały kończące się w wodzie. To opis układu dzielnicy: mosty i gondole nie mają z tym nic wspólnego.

Czy można wjechać do Chianalei samochodem?
Nie. Dzielnica jest strefą ograniczonego ruchu, a przejścia mają po kilka metrów szerokości. Parkuje się przy Marina Grande albo w centrum Scilli i wchodzi pieszo, także tunelem dla pieszych zaczynającym się przy promenadzie.

Ile czasu potrzeba na zwiedzenie Chianalei?
Spacer od jednego końca do drugiego trwa jakieś dwadzieścia minut. Z przystankami przy prześwitach na morze, kościołem świętego Józefa i podejściem na zamek Ruffo spokojnie wychodzi pół dnia.

Kiedy łowi się miecznika w Cieśninie?
Od późnej wiosny do lata, gdy ryby wpływają do Cieśniny na tarło.

O jakiej porze dnia najlepiej zobaczyć Chianaleę?
Późnym popołudniem i wieczorem: jednodniowe grupy odjechały, światło pada na fasady, a restauracje nakrywają stoły nad wodą.

Kiedy obchodzi się święto patrona Scilli?
Świętego Rocha czci się w okolicach 16 sierpnia, przez kilka dni nabożeństw i procesji, które przechodzą także przez Chianaleę i Marina Grande.

Przeglądaj według kategorii

Przewodniki według kategorii i miejscowości na Costa Viola