Capo Vaticano: de granieten kaap, de baaien en de vuurtoren aan de Costa degli Dei

Capo Vaticano is de granieten kaap die het bekendste deel van de Costa degli Dei in het zuiden afsluit, in de gemeente Ricadi, provincie Vibo Valentia. Het witgrijze gesteente reikt tot 124 meter boven de zee en opent zich in een reeks baaien met lichte zandstranden, waar je de bodem van bovenaf kunt zien. Op de punt, op een meter of honderd hoogte, staat de vuurtoren die rond 1870 werd gebouwd.

Tropea ligt zo’n tien kilometer noordelijker, maar het karakter is anders: hier is geen oude stadskern om te bezoeken, maar een kust om af te dalen en weer op te klimmen, tussen trappen, smalle paden en baaien die met het uur van kleur veranderen.

Op heldere dagen zie je vanaf het uitzichtpunt de Straat van Messina, de Siciliaanse kust en de boog van de Eolische Eilanden met de kegel van Stromboli. ’s Avonds zakt de zon precies in die richting, en daarom loopt het plein bij de vuurtoren al ruim voor zonsondergang vol.

De granieten kaap en de vuurtoren

Capo Vaticano is een blok witgrijs graniet dat de Tyrreense Zee in steekt en de Golf van Sant’Eufemia scheidt van die van Gioia Tauro. Het gesteente reikt tot 124 meter boven zee en wordt al lang bestudeerd om zijn geologische eigenaardigheden: je herkent het overal, in de wanden die loodrecht op de baaien afdalen en in de afgeronde rotsblokken onder water, die de bodem ook op een paar meter diepte licht houden.

Op de punt, op een meter of honderd hoogte, staat de vuurtoren uit ongeveer 1870: een laag gebouw met plat dak en een cilindrische toren, een bereik van vierentwintig zeemijl en beheer door de vuurtorendienst van de Italiaanse marine. Aan de landzijde is hij niet afgeschermd, zodat de lichtbundel ’s nachts ook over de kaap strijkt, iets wat zeldzaam is onder de vuurtorens van deze kust.

De naam komt van ver. In de Griekse tijd heette de kaap Taurianum Promontorium en stond er een orakel dat zeelieden raadpleegden voordat ze de Straat opgingen: van vaticinium, de voorspelling, komt het huidige Capo Vaticano.

De baaien: Grotticelle, Santa Maria, Tono en Praia i Focu

Grotticelle is de bekendste baai: nauwelijks een kilometer licht zand, door rotsgroepen in drie stukken verdeeld, met een zandbodem die vlak voor de kust zacht afloopt en meteen rotsig wordt zodra je de stenen nadert. In de zomer zijn er strandtenten en parasolverhuur; het rustigste vrije stuk ligt zo’n driehonderd meter van de parkeerplaats, richting de rotsen.

Santa Maria, net ten zuiden onder de kaap van Torre Santa Maria, bestaat uit kleine inhammen met heel fijn wit zand, deels vrij en deels ingericht. Tono, richting Joppolo, is langer en winderiger, met zand vermengd met kiezels en grind: handig op dagen dat de gesloten baaien vol zitten.

Praia i Focu ligt tussen Tono en Santa Maria, vijfhonderd meter van de vuurtoren, aan drie zijden ingesloten door wanden. Je komt er vanaf zee, met een boot of kajak; te voet blijft er alleen een steil, smal pad over. De rotsen beschutten de baai tegen de wind, en daar komt de naam vandaan: zonder bries schroeit het zand in de zomer. Boven de onderwaterrotsen heb je meer aan een duikbril dan aan een handdoek.

Het uitzichtpunt, de Eolische Eilanden en Stromboli

Het uitzichtpunt naast de vuurtoren is de plek waar de geografie van deze kust op zijn plaats valt. Beneden liggen de stranden van Grotticelle, in het zuiden afgesloten door de kaap van Torre Santa Maria, waar de Grieken al vanaf de 5e eeuw v.Chr. kwamen; rechts steekt de rots van Palombaro uit, waar de dwergpalm in zijn stamloze vorm groeit.

Voor je opent zich de Golf van Gioia Tauro en bij heldere lucht onderscheid je de Straat van Messina, de Siciliaanse kust met de Etna en de boog van de Eolische Eilanden: Stromboli met zijn regelmatige kegel, dan Vulcano, Lipari en Salina als over elkaar schuivende silhouetten op het water.

Het mooiste moment is het laatste uur voor zonsondergang, wanneer de zon precies richting de eilanden zakt en het graniet van grijs naar oranje kleurt. Er is meer dan één terras langs de rand: wie een halfuur eerder komt parkeert zonder rondjes en kiest zijn plek, wie op het laatst komt kijkt vanaf de tweede rij. Naar het noorden, langs de kustlijn, herken je de rots van Tropea.

Kliffenpaden en een zee om te verkennen

De kaap laat zich ook te voet verkennen. Het pad tussen Grotticelle en de vuurtoren is kort maar smal, met glibberige passages over aarde en rots: veel mensen gebruiken het als alternatieve afdaling naar het strand, om de weg te vermijden. Vanaf het uitzichtpunt begint daarentegen de afdaling naar Praia i Focu, steil en met los ondergrond, een route voor getrainde benen en dichte schoenen.

Rustiger is de route van San Nicolò naar Grotticelle: zes kilometer, negentig hoogtemeters en minder dan twee uur lopen, ook haalbaar voor wie niet regelmatig wandelt. Doe hem vroeg in de ochtend of laat in de middag, want er is weinig schaduw en de lage macchia biedt geen beschutting.

Vanaf zee laat de kust zich nog beter lezen. Kajaks, kano’s en kleine boten komen daar waar het pad niet reikt: granieten wanden die recht naar beneden vallen, inhammen zonder toegang vanaf land, ondiep helder water boven de rotsblokken. De ochtenduren zijn het best, voordat de wind de korte golfslag opbouwt die zich in de zomer vrijwel elke middag vormt.

Ricadi, de rode ui en het feest van augustus

Capo Vaticano is geen dorp: het is de punt van het grondgebied van Ricadi, een verspreide gemeente met Santa Domenica, San Nicolò, Brivadi, Orsigliadi, Barbalaconi, Ciaramiti en Lampazzone. De huizen zijn laag, de wegen smal, en meteen achter de kliffen begint het platteland.

De zandige gronden zijn hier het productiehart van de Cipolla Rossa di Tropea Calabria IGP, de zoete rode ui: een groot deel van de teelt die de naam van Tropea draagt, staat op de akkers van Ricadi, waar de lichte bodem zoete, nauwelijks scherpe bollen geeft. Op de velden achter Santa Domenica wisselen moestuinen af met fruitbomen, en aan het eind van de lente hangen de uienvlechten voor de huizen langs de weg.

Op 13 augustus wijdt Ricadi zijn feest aan de ui, op de Piazza Marconi: uiensoep, omeletten, jam en conserven, muziek en dans tot het slotvuurwerk. Het is een dorpsavond met veel volk, en nog altijd het moment waarop het symboolproduct van deze kust wordt gegeten precies waar het groeit.

Wanneer gaan, hoe er komen en waar parkeren

Het badseizoen loopt van juni tot september. Juli en augustus zijn de volle maanden: smalle wegen met te veel auto’s, parkeerplaatsen vol voor het middaguur en stranden bedekt met parasols. Juni en september geven hetzelfde water met de helft van de mensen, en in september is het licht op het graniet het mooiste van het jaar.

Met de auto kom je via de A2: vanuit het noorden neem je de afrit Pizzo Calabro en rij je door richting Tropea en Ricadi, vanuit het zuiden de afrit Rosarno, zo’n twintig kilometer van de kaap. Vanaf Tropea is het een kilometer of tien over de kustweg, buiten het seizoen vijftien tot twintig minuten, rond half augustus veel langer.

Met de trein is de halte Ricadi-Capo Vaticano, aan de oude Tyrreense kustlijn, waar alle regionale treinen tussen Lamezia Terme en Rosarno stoppen; het station kreeg deze naam in 2019 en ligt nog altijd een paar kilometer van zee, dus vanaf daar heb je een auto of taxi nodig. Station Tropea heeft meer verbindingen en is het makkelijkere alternatief. De luchthaven is Lamezia Terme, ongeveer zeventig kilometer, een uur rijden.

Over parkeren: bij Grotticelle en Santa Maria liggen de betaalde privéterreinen dicht bij de afdalingen, je betaalt contant en in het hoogseizoen zitten ze halverwege de ochtend al vol.

Wat te zien in de omgeving

Tropea ligt tien kilometer verderop: de rots, het op zee gerichte oude centrum en het heiligdom Santa Maria dell’Isola doe je in een halve dag, het best vroeg in de ochtend of na zessen, als de hitte loslaat. Noordelijker combineert Pizzo het Aragonese kasteel, waar Joachim Murat in 1815 werd gefusilleerd, met het tartufo-ijs dat je aan de tafeltjes op het plein eet.

Naar het zuiden zakt de kust en opent zich Nicotera Marina, met lange stranden en veel minder verkeer dan bij de kaap: de juiste keuze op dagen dat Grotticelle vol zit. Heb je drie dagen, dan rijgt de klassieke route van de Costa degli Dei Pizzo, Tropea, Capo Vaticano en de kleinere stranden aaneen zonder ooit meer dan een halfuur rijden achter elkaar te vragen.

Verder zuidwaarts kom je in de Costa Viola, waar de berg in wijnterrassen naar zee afdaalt en de dorpen zich aan de rots vastklampen: Scilla, met het kasteel op de rots en de vissersbuurt Chianalea, is een landschap dat je op de Costa degli Dei nergens vindt.

Waar te slapen: vakantiehuizen aan de Costa Viola als uitvalsbasis

Onze vakantiehuizen liggen niet bij Capo Vaticano: ze staan zuidelijker, aan de Costa Viola, tussen Palmi, Bagnara Calabra en Scilla. Een handige uitvalsbasis als je ook dit stuk kust wilt zien zonder op één plek te blijven: de kaap ligt op ongeveer een uur rijden, precies goed voor een dagje zee heen en terug, en ’s avonds keer je terug naar een rustiger kust.

Het zijn appartementen en tweekamerwoningen met keuken, geen hotelkamers: je ontbijt op je eigen tijden, houdt de koelkast vol met wat je op de markt koopt en komt na zonsondergang laat thuis zonder het iemand te melden. Voor gezinnen is het de eenvoudigste oplossing, met ruimte voor de strandspullen, een wasmachine en extra bedden.

Denk je aan juli of augustus, wees er dan op tijd bij: bekijk de beschikbaarheid en stuur ons een rechtstreekse aanvraag, we antwoorden zelf en helpen je het juiste huis te kiezen voor je data en het aantal personen.

Veelgestelde vragen over Capo Vaticano

Waar ligt Capo Vaticano en tot welke gemeente behoort het?
Het is de punt van de gemeente Ricadi, provincie Vibo Valentia, aan de Costa degli Dei, zo’n tien kilometer ten zuiden van Tropea.

Welk strand is het makkelijkst te bereiken?
Grotticelle: verharde weg tot aan de parkeerplaatsen, korte afdaling, in de zomer strandtenten en parasolverhuur. Het rustigste vrije stuk ligt ongeveer driehonderd meter van de parkeerplaats, richting de rotsen.

Kun je Praia i Focu te voet bereiken?
Je komt er vooral vanaf zee, met een boot of kajak. Te voet blijft er alleen een steil, smal pad langs het klif over, af te raden met kleine kinderen.

Zie je echt de Eolische Eilanden en Stromboli?
Ja, op heldere dagen onderscheid je vanaf het uitzichtpunt bij de vuurtoren de boog van de Eolische Eilanden met de kegel van Stromboli, de Straat van Messina en de Siciliaanse kust met de Etna.

Wanneer vindt het rode-uienfeest van Ricadi plaats?
Op 13 augustus, op de Piazza Marconi in Ricadi.

Kun je met de trein naar Capo Vaticano?
Ja, het station heet Ricadi-Capo Vaticano en ligt aan de Tyrreense kustlijn, bediend door de regionale treinen tussen Lamezia Terme en Rosarno. Van het station naar de stranden heb je een auto of taxi nodig.