Taurianova, centrum równiny Piana di Gioia Tauro

Taurianova leży na wysokości 210 metrów nad poziomem morza, na tarasie czerwonej ziemi na skraju równiny Piana di Gioia Tauro, z masywem Aspromonte za plecami i Morzem Tyrreńskim kwadrans drogi samochodem. To młode miasto: powstało 12 marca 1928 roku z połączenia Radiceny i Iatrinoli, dwóch sąsiednich miejscowości, z których każda miała własny rynek, własny kościół macierzysty i własne rody ziemiańskie.

To podwójne pochodzenie wciąż widać na via Roma: dwa zszyte ze sobą centra, osiemnastowieczne pałace wzdłuż ulicy i dwa odrębne ośrodki religijne. Przyjezdny znajduje tu niewielu turystów i dużo zwyczajnego życia małego miasta, a do tego dwie rzeczy, które robi się tu lepiej niż gdzie indziej: fajerwerki i nugat.

Reszta to rolnictwo. Bardzo wysokie gaje oliwne, plantacje cytrusów, tłocznie pracujące jesienią dniem i nocą: Taurianova jest najważniejszym ośrodkiem oliwiarskim równiny. W 2024 roku była Włoską Stolicą Książki.

Radicena i Iatrinoli: dwie miejscowości, jedno miasto

Sercem miasta jest Piazza Italia, gdzie wieczorami ludzie zatrzymują się na rozmowę i gdzie dzieje się niemal wszystko, co dzieje się w Taurianovie. Przy placu stoi kościół Santissimo Rosario, najciekawszy budynek centrum: pierwotnie pod wezwaniem świętego Bazylego, w 1535 roku gościł Karola V, a w 1537 przeszedł w ręce dominikanów, którzy urządzili tu klasztor. Trzęsienie ziemi z 1783 roku zniszczyło go, odbudowę ukończono w 1803, o czym mówi napis na tufowym portalu ujętym korynckimi kolumnami.

Po drugiej stronie, przy Piazza Macrì, stoi katedra Maria Santissima delle Grazie, kościół macierzysty dawnej Radiceny: poprzednia budowla runęła w trzęsieniu ziemi w 1908 roku, obecną ukończono w 1929. Iatrinoli zachowało własną parafię Santi Pietro e Paolo. Między dwoma biegunami biegnie via Roma z pałacami rodzin, które przez dwa stulecia kontrolowały ziemie równiny.

Pałace rodowe i klasztor klauzurowy

Taurianova ma więcej pałaców szlacheckich, niż można by oczekiwać po rolniczym miasteczku. Villa Zerbi pochodzi z 1786 roku, zaprojektował ją Filippo Frangipane dla rodziny Calfapietra na ruinach renesansowej rezydencji zburzonej przez trzęsienie ziemi: portal z szarego granitu, kute balkony wsparte na rzeźbionych wspornikach. Obok, około 1860 roku, Luigi Zerbi dobudował Palazzo Zerbi z centralnymi marmurowymi schodami o rozdzielonych biegach; w 1925 właściciel, przerażony trzęsieniami ziemi, kazał obniżyć dach do poziomu tarasu.

W Iatrinoli, przy Piazza Vittorio Emanuele II, Palazzo Contestabile jest najambitniejszy: zamówiony przez Pasquale Contestabile i przypisywany Carlowi Vanvitellemu, synowi architekta pałacu w Casercie, zajmuje około 2700 metrów kwadratowych w trzech połączonych skrzydłach, z prywatną kaplicą, żyrandolami z Murano i posadzkami z sycylijskiej majoliki.

W mieście działa też klasztor klauzurowy wizytek, zakonu założonego przez Franciszka Salezego i Joannę Franciszkę de Chantal. Wspólnota jest niewielka, a kościół klasztorny otwiera się dla wiernych na msze: to jedno z niewielu cichych miejsc w centrum.

Affruntata, Madonna z Gór i fajerwerki

W niedzielę wielkanocną, w parafii Santi Pietro e Paolo w dawnym Iatrinoli, odbywa się Affruntata. Trzy figury wyruszają na ramionach z różnych punktów miasta: Matka Boża Bolesna owinięta czarnym płaszczem, święty Jan i zmartwychwstały Chrystus. Święty Jan krąży między matką a synem, by przynieść wieść o zmartwychwstaniu, potem figury zbliżają się do siebie przed kościołem i w chwili spotkania zrywa się żałobny welon.

Patronką jest Maria Santissima della Montagna, święto przypada 8 września. Dziewięć dni wcześniej, 29 sierpnia, odbywa się u ’Mbitu, czyli zaproszenie: zapala się ognisko z wiązek suchej janowcowej gałęzi, a wieczór trwa dalej przy muzyce ludowej i fajerwerkach. Wysoki, żywy ogień zapowiada dobry rok, a wokół tego ogniska niegdyś zawierano umowy i zaręczyny.

Fajerwerki nie są tu dodatkiem. W Taurianovie pirotechnika to zawód i lokalny sport: pokazy komentuje się przez wiele dni, a każde ogłoszenie święta, od 6 lipca dla Madonny z Karmelu po 1 listopada dla świętego Marcina, zaczyna się od wystrzałów.

Infiorata i rok Włoskiej Stolicy Książki

W czerwcu historyczne centrum pokrywa się płatkami kwiatów. Infiorata osiągnęła w 2026 roku ósmą edycję, od 19 do 21 czerwca, z kwiatowymi obrazami rozłożonymi wzdłuż viale XXIV Maggio i tematem poświęconym Made in Italy; obok mistrzów kalabryjskich pracują twórcy z innych regionów Włoch oraz delegacje zagraniczne, w tym belgijskie i hiszpańskie. Między kompozycjami spaceruje się wieczorem, gdy upał opada, a kolory lepiej się trzymają.

W 2024 roku Taurianova była Włoską Stolicą Książki, wybraną przez jury niezależne od Ministerstwa Kultury. Tytuł zostawił coś konkretnego: w maju 2024 otwarto ponownie bibliotekę miejską imienia Antonia Rendy, która w ciągu roku przyjęła ponad trzy tysiące odwiedzających, wydała blisko trzysta pięćdziesiąt nowych kart i pozyskała ponad cztery tysiące woluminów. Dla miasta, które jeszcze niedawno nie miało działającej biblioteki, to najbardziej widoczna zmiana ostatnich lat.

Oliwa, cytrusy i nugat z Taurianovy

Gaje oliwne na równinie nie przypominają toskańskich: tutaj drzewa osiągają piętnaście, dwadzieścia metrów, a dominujące odmiany to Ottobratica i Sinopolese, rodzime dla tego pasa ziemi między Rosarno a Aspromonte. Taurianova jest głównym ośrodkiem oliwiarskim równiny, a od dziesięciu lat część producentów przestawiła się z ilości na jakość: wczesny zbiór i szybkie tłoczenie. Wokół gajów rozciągają się plantacje cytrusów: klementynki i pomarańcze, które zimą wypełniają ciężarówki jadące na północ.

To jednak nugat wyniósł nazwę miasta poza granice regionu. W Taurianovie wytwarzają go rodziny cukierników przekazujące sobie rzemiosło, Murdolo, Scionti, Taverna: miód z kwiatu pomarańczy, migdały, wersje z pistacjami, kandyzowanymi owocami lub czekoladą, twarde i miękkie. Kupuje się go przez cały rok, ale to w grudniu pracownie pracują pełną parą.

Jak dojechać do Taurianovy

Samochodem zjeżdża się z autostrady A2 del Mediterraneo w Gioia Tauro, zarówno od północy, jak i od południa; na rondzie skręca się w drogę krajową SS 111 i po około dziesięciu kilometrach wjeżdża do miasta. Jadąc od Neapolu można też skorzystać ze zjazdu Rosarno, odległość jest podobna.

Pociągiem stacją odniesienia jest Gioia Tauro na linii tyrreńskiej, około 13 kilometrów: zatrzymują się tam także pociągi dalekobieżne między Rzymem a Reggio Calabria. Rosarno, jakieś piętnaście kilometrów dalej, to druga opcja.

Lotniska są dwa. Reggio Calabria leży około 70 kilometrów stąd, nieco ponad godzinę autostradą; Lamezia Terme, z dużo większą liczbą połączeń krajowych i międzynarodowych, około 87 kilometrów. Z obu warto wynająć samochód: Taurianova leży pośrodku terenu, który zwiedza się drogami prowincjonalnymi, między równiną, wybrzeżem i wioskami Aspromonte, a najbliższe morze jest niecały kwadrans drogi.

Co zobaczyć w okolicy

Taurianova leży dokładnie pośrodku równiny i pół godziny w dowolnym kierunku zmienia krajobraz. W stronę morza jest Gioia Tauro z widocznym z daleka portem kontenerowym i bardzo długą plażą z ciemnego piasku. W głąb lądu, kilka kilometrów dalej, Cittanova zachowuje osiemnastowieczny szachownicowy układ ulic i ładny miejski ogród botaniczny.

Pod górę wjeżdża się do Parku Narodowego Aspromonte, między lasy bukowe, wodospady i szlaki startujące z górskich wiosek; Oppido Mamertina, siedziba biskupia, jest dwadzieścia minut drogi. W przeciwną stronę, ku Costa Viola, Palmi otwiera się na zatokę z Monte Sant’Elia i muzeum etnograficznym, a Seminara pozostaje miejscowością ceramiki i olbrzymów z papier-mâché.

Gdzie spać: domy wakacyjne z bazą w Taurianovie

Taurianova sprawdza się jako spokojna baza: śpi się z dala od nadmorskiego ruchu, do plaż równiny jest kwadrans, do szlaków Aspromonte pół godziny, a wieczorem wciąż można znaleźć plac, gdzie da się usiąść bez kolejki. Najwięcej zyskują rodziny i ci, którzy zostają dłużej niż dwie, trzy noce: dom wakacyjny daje własną przestrzeń, prawdziwą kuchnię i swobodne godziny, bez hotelowego rytmu.

W okolicy proponujemy dwupokojowe mieszkania i apartamenty pomyślane dla par i rodzin, z osobnym wejściem i miejscem parkingowym, zarówno w głębi równiny, jak i na Costa Viola, kilka kilometrów od morza. Sprawdź dostępność na swoje terminy i wyślij nam bezpośrednie zapytanie: odpowiadamy osobiście, bez pośredników, i podpowiemy rozwiązanie najlepiej pasujące do planowanej podróży.

Najczęstsze pytania o Taurianovę

Jak daleko jest z Taurianovy do morza?
Około 15 kilometrów: plaże Gioia Tauro i równiny osiąga się w kwadrans samochodem drogą SS 111.

Kiedy odbywa się Affruntata w Taurianovie?
W niedzielę wielkanocną rano, w parafii Santi Pietro e Paolo, w dawnym centrum Iatrinoli.

Kiedy przypada święto Madonny z Gór?
8 września, w dzień patronki. Dziewięć dni wcześniej, 29 sierpnia, zapala się ognisko u ’Mbitu, z muzyką ludową i fajerwerkami.

Kiedy odbywa się Infiorata w Taurianovie?
W czerwcu, w historycznym centrum wzdłuż viale XXIV Maggio: ósma edycja trwała od 19 do 21 czerwca 2026 roku.

Który zjazd z autostrady prowadzi do Taurianovy?
Gioia Tauro na A2 del Mediterraneo, a następnie droga SS 111 przez około dziesięć kilometrów. Od północy sprawdza się też zjazd Rosarno.

Co kupić w Taurianovie?
Rzemieślniczy nugat, wytwarzany w mieście przez rodzinne cukiernie, oraz oliwę z pierwszego tłoczenia z równiny, z odmian Ottobratica i Sinopolese.

Przeglądaj według kategorii

Przewodniki według kategorii i miejscowości na Costa Viola